Uzm.Dr.Tuncay KIMILLI
İç Hastalıkları Uzmanı
Kronik hepatit B;siroz,karaciğer yetmezliği ve kanserine yol açabilen viral (virüs) etkenli bir hastalıktır.
Hepatit B virüsü(HBV) tütünden sonra en yaygın ikinci kanser sebebidir.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından da desteklenen 23 ilde gerçekleştirilen bir araştırmada 3 milyon kişinin hepatit B’ li olduğu, aynı zamanda 730 bin civarında da hepatitli kişi bulunduğu ve toplumun %93’ünün . hepatit A geçirdiği ortaya çıkmıştır.Hepatit, diğer adıyla sarılık , karaciğerin iltihaplanmasıdır. Hepatit virüslerinin sebep oldu hastalığın A,B,C, D E ,G olmak üzere 6 çeşidi bulunuyor.Bunların içinde Hepatit B gerek bulaş yollarının çeşitliliği ve gerekse kronikleşip siroz ve karaciğer kanserine neden olabilmesi açısından düzenli takip gerektiren çok önemli bir kısmını oluşturur.
Hepatit B virüsü bulaşan sağlıklı yetişkinlerin çoğu iyileşir ve vücudunda hepatit B enfeksiyonlarına karşı koruyucu antikorlar gelişir, hastaların yüzde 5-10 kadarında ise virus vücuttan temizlenmez ve kronik enfeksiyona dönüşür. Kronik enfeksiyon gelişenlerde siroz veya karaciğer kanseri ortaya çıkma riski fazladır.
Hepatit B 1982’den beri güvenli ve etkili aşılar sayesinde önlenebilir bir hastalık olmuştur.Ancak aşı, enfeksiyon geliştikten sonra kronik hepatiti tedavi etmemektedir ama aşının bağışıklama yüzdesi yüksektir.
Hepatit B’den korunmak için gereksiz yere kan nakli yapılmamalı, tüm gebelere gebelik sırasında HBsAg tetkiki yapılmalı, tüm cerrahi müdahaleler sırasında kullanılan malzemeler mutlaka steril ( mikropsuz) olmalı, diş tedavisi ve dişle ilgili girişimlerde kullanılan tüm malzemeler mutlaka mikropsuz olmalıdır.
Cinsel yolla bulaşma konusu daima hatırlanmalı ( kılıf kullanımı, kontrollü ve tek cinsel eşli yaşam) Uyuşturucu kullanımı, ortak enjektör,dövme, piercing, akupunktür, hızma kullanımı, berber- kuaför- güzellik salonunda bulaşma riski gözden kaçırılmamalıdır.
Berber ve kuaför salonlarında jilet ve ustura ucu her müşteride mutlaka değiştirilmeli, eski tip kan taşı kesinlikle kullanılmamalı, yeni tüp kan taşı mutlaka tek sefer kullanılıp atılmalı, manikür- pedikür aletleri mutlaka sterilize edilmeli, havlular her müşteride değiştirilmelidir.
Sarılık taşıyıcısı/hastası kişilerin ve ailelerinin dikkat etmesi gerekenler nelerdir?
Kişiler bulaşma yolları hakkında bilgilendirilmeli, aynı evde kalan kişiler hastaya ait traş malzemeleri, tırnak makası, diş fırçası gibi kanla bulaşabilecek malzemelerini ortak kullanmamalı, B tipi sarılığın cinsel yolla bulaşma oranı yüksek olduğundan, eşleri hemen aşılanmalı ,aşı tutana kadar korunmalıdırlar.
B tipi sarılık taşıyıcı kadınlar gebe kalabilir.Ancak doğumda bebeğe derhal aşı ve özel bir serum yapılması gerekir. Hepatit B taşıyıcı anne bebeğini emzirebilir.Hepatit C’li kadınlar da gebe kalabilir, bebek doğumdan sonra izlenmelidir. Hem B tipi hem de C tipi sarılığı olan kişilere A tipi sarılık tetkiki yapılmalı ve eğer hastalığı getirmemişlerse aşılanmalıdırlar. Ayrıca C tipi sarılığı olan kişilerin de B tipi sarılık yönünden tetkik edilmesi ve testler negatif çıkarsa hemen aşılanması gerekmektedir.
İşte tüm bu bilgiler ışığında hepatit hastaları poliklinik kalabalıklığı arasında kaybolmaması gereken, hastalığın bulaş yolları hakkında hastaların bilgilendirilmesi gereken, belirli periyotlarla ömür boyu takibi gereken çok özel hasta grubudur .
Bu hastaların tanı ve takiplerini yapmak amacıyla, tüm hepatit hastaları, ailesinde hepatit öyküsü olanlar, risk grubu mesleklerde çalışanlar ,toplu yerde yaşayanlar ve kendisinde hepatit olup olmadığını merak edenler Enfeksiyon hastalıkları veya Dahiliye polikliniğine müracaat etmelidir.
